Гуманоид роботлар илк бор мураккаб операцияни муваффақиятли бажарди

Тиббиёт соҳасида муҳим илмий ютуқ қайд этилди. Илк бор икки нафар гуманоид робот тирик жонзотда ўт пуфагини олиб ташлаш операциясини муваффақиятли амалга оширди. Олимлар ушбу натижа яқин келажакда инсонларда клиник синовларни бошлаш йўлидаги энг муҳим босқичлардан бири эканини таъкидламоқда.

Мазкур инновацион операциялар АҚШнинг Калифорния университети (Сан-Диего) муҳандислари ва жарроҳлари томонидан чўчқаларда ўтказилди. Илмий иш натижалари 8 июль куни нуфузли Nature журналида эълон қилинди.

Тадқиқот доирасидаги биринчи операция бир нафар гуманоид робот томонидан тажрибали жарроҳ назорати ва кўмагида бажарилди. Иккинчи операцияда эса икки гуманоид робот ўзаро ҳамкорликда ҳаракат қилиб, ўт пуфагини олиб ташлаш амалиётини мустақил тарзда якунлади. Университет маълумотига кўра, ушбу муваффақиятли тажрибалар технологияни инсонларда синашдан аввалги энг муҳим қадамлардан бири сифатида баҳоланмоқда.

Калифорния университетининг Келажак жарроҳлиги маркази вақтинчалик директори доктор Райан Бродерикнинг айтишича, бу тажриба роботларнинг жарроҳликда самарали ишлай олишини амалда исботлади.

«Концепцияни амалда синаш нуқтаи назаридан қараганда, барчаси кутилганидек ишлади», — деди у ABC телеканалига берган интервьюсида.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, ушбу гуманоид роботлар ҳозирги кунда кўплаб шифохоналарда қўлланилаётган анъанавий роботлаштирилган жарроҳлик тизимларидан бир қатор жиҳатлари билан фарқ қилади. Улар инсонсимон тузилишга эга бўлиб, бош ва қўллар билан жиҳозланган. Энг муҳими, улар операция хонасида жуда кам жой эгаллайди. Тадқиқотчилар роботларга ҳатто «Surgie» (жарроҳ робот) деган лақаб ҳам беришган.

Доктор Райан Бродерикнинг таъкидлашича, янги роботларнинг асосий устунликларидан бири айнан уларнинг ихчамлиги ҳисобланади.

«Анъанавий роботлаштирилган операцияларда учрайдиган жой танқислиги бу ерда деярли кузатилмайди. Робот инсонга ўхшаш ёрдамчи сифатида бемор ёнида жойлашади ва лапароскопик операцияларда биз ўрганиб қолган муҳитга жуда мос келади», — деди у.

Олимларнинг фикрича, айнан шу ихчам конструкция келажакда гуманоид роботлардан турли шароитларда самарали фойдаланиш имконини беради. Масалан, катта тиббий марказлардан узоқ ҳудудларда, кичик жарроҳлик хоналарида, денгиз кемаларида ёки қишлоқ тиббиёт муассасаларида ҳам бундай роботлар операцияларни бажариши мумкин.

Калифорния университетининг колоректал жарроҳи доктор Шанглей Люнинг таъкидлашича, бу технология тиббий хизматлар қамровини янада кенгайтириш имконини очади.

«Бу қурилмани кемада, чекка қишлоқда ёки йирик шаҳарлардан узоқда жойлашган кичик операция хоналарида ҳам қўллаш мумкинлигини тасаввур қилиш қийин эмас. Бу тиббий хизматлардан фойдаланиш имкониятини сезиларли даражада кенгайтиради», — деди у.

Тадқиқотчилар ушбу технология келажакда шифохоналардаги тиббиёт ходимлари етишмаслиги муаммосини қисман ҳал қилишга ҳам ёрдам бериши мумкинлигини айтмоқда. Роботлар жарроҳлар ва тиббий жамоаларга кўмаклашиб, кўпроқ операцияларни амалга ошириш имконини яратади.

Калифорния университети профессори Майкл Йипнинг фикрича, тажриба гуманоид роботлар ҳақиқий операцияларни бажаришга қодир эканини исботлади.

«Менимча, биз гуманоид роботлар операция хонасида ҳақиқий жарроҳлик амалиётларини бажара олишини намойиш қилдик. Келажакда бундай технологиялар инсонлар ҳаётини сақлаб қолишга хизмат қилиши мумкин», — деди профессор.

Мутахассислар ушбу натижани роботлаштирилган тиббиёт тараққиётидаги муҳим бурилиш нуқтаси деб баҳоламоқда. Агар кейинги тадқиқотлар ҳам муваффақиятли якунланса, гуманоид роботлар иштирокида инсонларда ўтказиладиган илк клиник синовлар ҳам узоқ куттирмаслиги мумкин.