АҚШ ҳукумати ҳайдовчисиз автомобил ишлаб чиқарувчиларига қатъий талаб қўйди

АҚШ Миллий йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси (НҲТСА) автоном транспорт воситаларини ишлаб чиқувчи компаниялардан фавқулодда хизматлар ишига халақит беришни зудлик билан тўхтатишни талаб қилди. Агентлик раҳбари Жонатан Моррисон томонидан йўлланган расмий кўрсатмада, ҳайдовчисиз автомобилларнинг қутқарувчилар ва ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимларига тўсқинлик қилиши мутлақо қабул қилинмас ҳолат экани таъкидланган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

НҲТСА маълумотларига кўра, автоном тизимлар иштирокида хавфли тенденция кузатилмоқда: ҳайдовчисиз машиналар воқеа жойларига бостириб кирмоқда, тез ёрдам ва ўт ўчириш машиналари йўлини тўсиб қўймоқда. Энг ёмони, ушбу технологиялар милтилловчи чироқлар, тутун, олов ва йўл конуслари каби оддий хавфсизлик белгиларини ҳар доим ҳам тўғри аниқлай олмаяпти. TechCrunch нашри хабарига кўра, ишлаб чиқувчилар ушбу муаммонинг ечимини шу ой якунига қадар тақдим этишлари шарт.

Хавфсизлик тизимидаги жиддий нуқсонлар

Моррисон ўз мактубида компанияларни қаттиқ огоҳлантириб, фавқулодда вазиятларни аниқлай олмасликни "функционал етишмовчилик" деб атади. Унинг сўзларига кўра, бундай ҳолатлар кам учрайдиган истисно эмас, балки кундалик йўл ҳаракатининг ажралмас қисмидир. Шу сабабли, АВ (автоном транспорт) ишлаб чиқувчилари барча ресурсларини ушбу тизимли хатони тузатишга йўналтиришлари лозим.

Ҳозирча расмий мактубда аниқ бир компания номи келтирилмаган бўлса-да, мутахассислар бу талаб биринчи навбатда Ваймо каби йирик роботакси операторларига тегишли эканини айтишмоқда. TechCrunch ўтказган суриштирувлар шуни кўрсатадики, Лос-Анжелес, Феникс ва Сан-Франциско каби шаҳарларда Ваймо автомобиллари билан боғлиқ камида олтита жиддий ҳолат қайд этилган. Айрим вазиятларда қутқарувчилар машинани йўлдан четга олиш учун бошқарувни қўлда ўз зиммаларига олишга мажбур бўлишган.

Инсон ҳаёти ва технологик масъулият

Агентлик ҳайдовчисиз автомобилларни бошқараётган компанияларни худди оддий ҳайдовчилар каби жавобгарликка тортишини билдирган. "Ҳуқуқ-тартибот ходимлари ёки шифокорлар чақирувга кетаётганда ҳар бир сония ғанимат, чунки гап инсон ҳаёти ҳақида кетмоқда", — дейилади НҲТСА баёнотида. Одатда, фавқулодда хизматларга халақит берган ҳайдовчилар жаримага тортилади ёки қамоқ жазосига маҳкум этилади, эндиликда бу қоида технологик гигантларга ҳам татбиқ этилиши мумкин.

Шу билан бирга, НҲТСА Tesla ва Зоох каби компаниялар учун федерал хавфсизлик стандартларини (ФМВСС) янгилаш устида ишламоқда. Келажакда рул ва педалларсиз ишлаб чиқариладиган автомобиллар учун ойна тозалагичлар ёки қуёшдан ҳимоя қилувчи воситалар каби мажбурий талаблар бекор қилиниши кутилмоқда. Бироқ, бундай технологик енгилликлар фақатгина автомобилларнинг хавфсизлик тизими мукаммал даражага етгандагина тақдим этилади.

Ўзбекистонда ҳам ақлли шаҳар технологиялари ва автоном бошқарув тизимларига қизиқиш ортиб бораётган бир пайтда, АҚШдаги ушбу тажриба муҳим аҳамиятга эга. Ҳайдовчисиз транспорт воситаларининг умумий йўлларга чиқиши нафақат қулайлик, балки фавқулодда хизматлар билан узвий боғлиқ бўлган юқори масъулиятни ҳам талаб қилади.